۱جوابِ نرم خشم را برمیگرداند، اما سخن تند غضب را برمیانگیزد!۲زبان حکیمان معرفت را دلانگیز میسازد، اما از دهان احمقان حماقت روان میشود.۳چشمان خداوند همه جا هست، بر بدان و نیکان دیدبانی میکند.۴زبان شفابخش، درخت حیات است، اما زبان کج، روح را در هم میشکند.۵نادان، تأدیب پدر خویش را خوار میشمارد، اما هر که پذیرای توبیخ باشد عاقل است.۶در خانۀ پارسایان گنجِ بسیار است، اما عایدی شریران مایۀ دردسرشان میشود.۷لبهای حکیمان دانش را منتشر میسازد، اما چنین نیست دل جاهلان.۸خداوند از قربانیهای شریران کراهت دارد، اما دعای صالحان خشنودش میسازد.۹راه شریران در نظر خداوند کراهتآور است، اما او پیروان پارسایی را دوست میدارد.۱۰تأدیب سخت در انتظار کسی است که طریقت را ترک گوید؛ آن که از توبیخ نفرت کند، خواهد مرد.۱۱هاویه و ابدون در نظر خداوند است، چقدر بیشتر دل آدمی!۱۲تمسخرگر توبیخ را خوش نمیدارد، گریزان است او از حکیمان!۱۳دل شادمان، چهره را شاداب میسازد، اما دل دردمند روح را افسرده میکند.۱۴دل مردِ فهیم جویای معرفت است، اما دهان جاهلان در حماقت میچَرَد.۱۵همۀ روزهای عمر ستمدیدگان مصیبتبار است، اما آنان را که دلی خوش است، ضیافت دائمی است.۱۶کم داشتن با ترس خداوند، بِه از گنجی عظیم با پریشانی.۱۷سفرۀ محقر، با محبت، بِه از ضیافت شاهانه، با نفرت.۱۸مرد تندخو نزاعها برمیانگیزد، اما شخص دیرخشم مرافعه را فرو مینشاند.۱۹راهِ کاهلان خاربست است، طریق صالحان، شاهراه.۲۰فرزند حکیم، مایۀ شادی پدر است، اما مرد نادان، مادر خویش را خوار میشمارد.۲۱حماقت مایۀ شادی شخص کمعقل است، اما مرد فهیم در راه راست گام برمیدارد.۲۲بی مشورت، تدبیرها باطل میشود، با مشاوران بسیار، به ثمر میرسد.۲۳انسان از دادنِ پاسخ شایسته شادمان میشود، چه نیکوست سخنی که به وقتش گفته شود!۲۴سفر زندگی برای دانایان به سوی بالا است، تا آنان را از پایین رفتن به گور بازدارد.۲۵خداوند خانۀ متکبران را ویران میکند، اما حدود بیوهزنان را پاس میدارد.۲۶افکار پلید در نظر خداوند کراهتآور است، اما سخنان پسندیده، در نظر او طاهر است.۲۷طالبِ سودِ نامشروع، خانوادۀ خویش را به دردسر میافکند، اما آن که از رشوه نفرت کند، خواهد زیست.۲۸دل پارسا در پاسخدادن تأمل میکند، اما دهانِ شریران سیل سخنان بد را روان میسازد.۲۹خداوند از شریران دور است، اما دعای پارسایان را میشنود.۳۰نورِ چشمان، دل را شادمان میسازد، خبر خوش استخوانها را قوّت میبخشد.۳۱آن که به توبیخِ جانبخش گوش فرا میدهد، در میان حکیمان ساکن خواهد شد.۳۲آن که تأدیب را ترک گوید، جان خویش را حقیر میشمارد، اما آن که پذیرای توبیخ باشد، فهم را به دست میآورد.۳۳ترس خداوند، مربّیِ حکمت است، فروتنی، پیشروِ عزّت.
