۱شراب تمسخر میکند و باده عربده میکشد؛ حکیم نیست هر آن که فریفتۀ آنان شود.۲هیبتِ شاه همچون شیر میغرد؛ هر که خشمش برانگیزد، جان بر باد میدهد.۳دوری از نزاع، عزّت آدمی است اما تن هر نادان برای مجادله میخارد!۴کاهل زمین را در فصلش شخم نمیزند؛ پس در موسم درو گدایی میکند و چیزی نمییابد.۵مشورت همچون آبی است عمیق در دل انسان، مردی فهیم خواهد که آن را بیرون کشد.۶بسا کسان که مدعی محبتی پایدارند اما شخص وفادار را کهِ تواند یافت؟۷پارسا در راستی سلوک میکند؛ خجستهاند فرزندانی که پس از او میآیند!۸شاه که بر مسند داوری نشیند، به نگاه خود شرارتها را یکسره غربال کند.۹کیست که تواند گوید: «من دل خود را طاهر ساختهام؛ من از گناه خویش پاک شدهام»؟۱۰وزنههای متفاوت و پیمانههای مختلف، خداوند از هر دو کراهت دارد.۱۱جوان را از کارهایش براستی میتوان شناخت، که آیا رفتارش پاک و درست است، یا نه.۱۲گوش شنوا و چشم بینا، هر دو آفریدۀ خداوند است.۱۳خواب را دوست مدار، مبادا فقیر شوی؛ چشمانت بگشا تا از نان سیر شوی.۱۴خریدار میگوید: «بد است، بد است»، آنگاه میرود و به خرید خویش میبالد!۱۵طلا یافت میشود و یاقوت بسیار است، اما لبهایی که به معرفت سخن گویند، گوهرِ کمیابند.۱۶جامۀ آن کس را که ضامن غریبه میشود، بگیر! لباس آن کس را که برای غریبه ضمانت میکند، گرو نگاه دار.۱۷نانِ فریب به مذاق آدمی لذیذ میآید، اما سپس، دهانش از سنگریزه پر میشود.۱۸چون تدبیر میکنی، مشورت بخواه؛ با کسب هدایت به جنگ برو.۱۹سخنچین، رازها را فاش میکند؛ پس با مرد پرگو همنشینی مکن!۲۰هر که پدر یا مادر خود را نفرین کند، چراغش در تاریکی غلیظ خاموش خواهد شد.۲۱اموالی که در آغاز بهشتاب به دست آید، در پایان، برکت نخواهد داشت.۲۲مگو: «بدی را تلافی خواهم کرد!» منتظر خداوند باش که تو را نجات خواهد بخشید.۲۳خداوند از وزنههای متفاوت کراهت دارد، ترازوی ناراست نیکو نیست.۲۴قدمهای انسان از جانب خداوند است، پس آدمی راه خود را چگونه بفهمد؟۲۵دامی است برای انسان که بهشتاب چیزی را وقف کند و تازه پس از آن به نذر خود بیندیشد!۲۶پادشاهِ حکیم شریران را چون کاه غربال میکند؛ او چرخ خرمنکوب را بر آنان میراند.۲۷روح آدمی چراغ خداوند است که اعماق وجود او را میکاود.۲۸محبت و امانت، نگاهدار پادشاه است؛ تخت او از محبت برقرار میماند.۲۹جلال جوانان، قدرت آنان است، شوکت پیران، موی سفیدشان.۳۰ضربات مجروحکننده، شرارت را میساید، و کتک، اعماق وجود را پاک میکند.
