^۱تدبیرهای دل از آنِ انسان است، اما پاسخ زبان از جانب خداوند می‌آید.^۲همۀ راههای انسان در نظر وی پاک می‌نماید، اما خداوند است که انگیزه‌ها را می‌آزماید.^۳کارهای خویش را به خداوند بسپار که تدبیرهایت استوار خواهد شد.^۴خداوند هر چیز را برای هدفش ساخته است، شریران را نیز برای روز بلا.^۵خداوند از هر که دلش متکبر باشد کراهت دارد، یقین دان که چنین کس بی‌سزا نخواهد ماند.^۶از محبت و امانت، تقصیر کفاره می‌شود، از ترسِ خداوند، آدمی از بدی اجتناب می‌کند.^۷آنگاه که راههای انسان خداوند را خشنود سازد، حتی دشمنانش را نیز به صلح با او وا می‌دارد.^۸دارایی اندک با پارسایی، بِه از عایدیِ فراوان با بی‌انصافی.^۹دل آدمی به راههایش می‌اندیشد، اما خداوند است که قدمهایش را استوار می‌سازد.^۱۰لبهای پادشاه چون صاحب وحی سخن می‌گوید، و دهانش به عدالت خیانت نمی‌ورزد.^۱۱میزان و ترازوهای درست از آنِ خداوند است، همۀ وزنه‌های کیسه، ساختۀ اوست.^۱۲پادشاهان از شرارت کراهت دارند، زیرا تخت سلطنت از پارسایی استوار می‌ماند.^۱۳خشنودی پادشاهان نصیب لبهای راستگوست، آنان راستگویان را دوست می‌دارند.^۱۴غضب پادشاه پیک مرگ است، اما مرد حکیم آن را فرو می‌نشاند.^۱۵روی خندان پادشاه، به منزلۀ حیات است، خشنودی او، ابر باران‌زای بهاری.^۱۶کسب حکمت چه بسیار نیکوتر از طلاست، و کسب فهم، گزیده‌ای بِه از نقره!^۱۷شاهراه صالحان از بدی به دور می‌ماند؛ آن که مراقب راه خویش است، مراقب جان خویش است.^۱۸غرور پیشروِ نابودی است، و دل متکبر پیشروِ لغزش.^۱۹افتادگی با افتادگان، بِه از تقسیم غنیمت با متکبران.^۲۰آن که در مَثَل تأمل کند کامیاب خواهد شد، آن که بر خداوند توکل کند مبارک خواهد بود.^۲۱دانادل فهیم خوانده می‌شود، و زبان شیرین آموزش را رواج می‌دهد.^۲۲عقل برای دارنده‌اش چشمۀ حیات است، اما تأدیب احمقان، حماقت است.^۲۳دل شخص حکیم زبانش را عاقل می‌گرداند، لبهای او آموزش را رواج می‌دهد.^۲۴شانۀ عسل است سخنان دلپذیر، شیرین برای جان و شفابخشِ استخوان.^۲۵پیش روی هر کس راهی هست که در نظرش درست می‌نماید، اما عاقبت به مرگ می‌انجامد.^۲۶اشتهای کارگر برایش کار می‌کند، گرسنگی، او را به پیش می‌راند.^۲۷شخص رذل نقشه‌های پلید می‌کشد، سخنان او همچون آتش می‌سوزاند.^۲۸شخص منحرف تخم نزاع می‌پاشد، سخن‌چین بین دوستانِ نزدیک جدایی می‌افکند.^۲۹خشونتکاران همقطار خود را اغوا می‌کنند، و او را به راهی که نیکو نیست، می‌کشانند.^۳۰آن که چشمک می‌زند، نقشه‌های منحرف در سر دارد، آن که لب وَر می‌چیند، شرارت را به انجام می‌رساند.^۳۱موی سفید تاج جلال است که در طریق پارسایی به دست می‌آید.^۳۲شخصِ دیرخشم از دلاور بهتر است، و آن که بر نَفْس خود مسلط باشد از فاتح شهر، برتر.^۳۳قرعه بر زمین افکنده می‌شود، اما تمامی حکم آن از جانب خداوند می‌آید.