ریشۀ نام این کشور:
در زبان ارمنی، به ارمنستان "هایاستان" گویند که بهمعنای سرزمین هایک میباشد. هایک نام نبیرۀ نوح بود. نام "ارمنستان" را نخستین بار تاریخنویسان یونانی در حدود سه هزار سال پیش بهکار بردند. این اسم، از نام "آرام" گرفته شده که یکی از مردان نسل هایک بود.
در سال ۳۴ میلادی "آنانون" پسر "آبکار" پادشاه جانشین پدر شد. وی در سال ۶۶ میلادی فرمان داد تا طاطئوس رسول را در اودسیه بهقتل رسانند. بر طبق روایات ارمنی دو رسول دیگر نیز در نقاط مختلف ارمنستان کشته شدند. در شهر آلواناپولیس برتولمای رسول را زنده زنده پوست کندند و یهودای رسول در ناحیۀ آرتاز با ضرب نیزه بهقتل رسید. این دو رسول بهعنوان اولین مبشران ارمنستان شناخته شدهاند و کلیسای ارتدکس ارمنستان به احترام ایشان، کلیسای رسولان نامگذاری شده است.
تاریخ ارمنستان:
در سال ۳۰۱ میلادی گریگور قدیس (گریگور لوساوریچ) که بنا به روایتی خود ایرانیالاصل و شاهزاده تبار بود، و از دین زرتشت به مسیحیت گرویده بود، پادشاه آن زمان "تیرداد" و درباریانش را واداشت به آیین مسیحیت درآیند. هر چند که او ابتدا مورد مخالفت شدید پادشاه قرار گرفت و در چاه عمیقی انداخته شد اما سرانجام پادشاه به این نتیجه رسید که نفوذ مسیحیت بر کشورش بهتر از نفوذ دین زرتشت میباشد که از طرف ایران تحمیل میشد؛ و بدینترتیب ارمنستان اولین کشوری شد که مسیحیت را بهعنوان مذهب ملّی خود اعلام نمود.
از این تاریخ به بعد ارمنستان شاهد کشمکشهای ناحیهای فراوان بوده است که در نتیجۀ آن میلیونها ارمنی جلای وطن کرده و در میان ملل دیگر پراکنده شدند. بین قرنهای ۴ تا ۱۵ میلادی اقوام کوچنشینی نظیر اعراب، سلجوقیها، مغولها و تاتارها به ارمنستان هجوم آوردند که خرابی و آوارگی را برای ارامنه بهجای گذاشتند. در نتیجۀ این جنگها بسیاری از ارامنه به کشورهای همسایه نظیر سوریه، ترکیه، جنوب روسیه، کشورهای بالتان و غیره پناه بردند و بسیاری از ایمانداران مسیحی ارمنی شهید شدند.
بیشتر این کوچنشینان مهاجم از ارمنستان گذر کرده و در آنجا مقیم نشدند. ولی در قرنهای ۱۶ و ۱۷ میلادی ترکهای عثمانی وارد ارمنستان شده، در آنجا سکنی گزیده و تلاش کردند تا فرهنگ و اعتقادات خود را به مردم این کشور تحمیل کنند. در همین زمان شاه عباس اول، پادشاه امپراطوری فارس، هزاران ارمنی را بهزور به ایران منتقل کرد تا شهرهای جدیدی در آنجا بنا کنند. او همچنین ارامنه را برای پیشرفت صنعت و تجارت ایران بهکار گرفت. در اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن بیستم میلادی جنگها و خشونتهای بیشتری متوجه این ناحیه گردید. طی این خشونتهای شدید، در زمان جنگ جهانی اول، بیش از ۵/۱ میلیون ارمنی توسط نیروهای ترکیۀ عثمانی، کشته شدند که با عنوان دوران "قتلعام ارامنه" در تاریخ این کشور بهثبت رسید. در سال ۱۸۲۸ میلادی، ارمنستان، به امپراطوری شوروی ملحق گردید. مشابه همین رویداد در سال ۱۹۲۰ رخ داد، و ارمنستان بعد از آزادی کوتاه مدتی که بهدست آورده بود مجدداً به اتحادیه شوروی پیوست. در نهایت، ارمنستان آزادی خویش را در سال ۱۹۹۱ میلادی از شوروی بازیافت و بهعنوان دولتی مستقل در جهان مطرح گردید.
با وجود اشغال این کشور توسط دولتهای مهاجم در طی قرنهای متوالی، ارمنستان کشوری با هویت ملی بسیار قوی باقی مانده است. زبان و الفبای ارمنی که در سال ۴۰۱ میلادی توسط "مسروپ ماشتس" صرفاً جهت ترجمه و چاپ کتابمقدس طرحریزی شده بود، حتی بعد از قرنها استعمار توسط مهاجمین خارجی، بدون هیچ گونه تغییری تا به امروز به حیات خویش ادامه داده است. با توجه به تغییر و تحولات الفبای زبانهای دیگر نظیر فارسی و ترکی در اثر قرنها تجاوز به این کشورها، این مسئله بسیار شایان توجه و تحسین میباشد. این امر تنها بهعلت وفاداری ارامنه به فرهنگ خود نیست، بلکه در حقیقت نشانۀ پایداری مردم ارمنستان به مسیحیت است؛ چرا که در این کشور حفظ هویت قومی و مذهبی با هم مترادف بودهاند.
در سالهای اخیر، ارمنستان دچار حوادث ناگواری شده است. در هفتم دسامبر سال ۱۹۸۸، ۲۵ هزار ارمنی در اثر یک زمین لرزه جان خود را از دست دادند و دهها هزار نفر زخمی شدند. بیش از ۸۰٪ از ساختمانهای شهر سپیتاک و گیومری خراب شدند. بعد از این واقعه چندی نگذشت که در طی کشمکشهای سخت ناحیۀ ناگورنو- قرباغ بیش از ۴۰۰ هزار ارمنی آواره و بیخانمان شدند. در نتیجۀ این دو حادثۀ ناگوار، شرایط اقتصادی این کشور بسیار خراب شد، بیکاری شدید و امید به داشتن زندگی بهتر، باعث شد که هزاران ارمنی به کشورهای خارجی مهاجرت کنند.
در سالهای اخیر ارمنستان شاهد روزهای بهتری بوده است. بسیاری از ارامنه که روزگاری کشور خود را برای داشتن فرصتهای بهتر ترک گفته بودند، حال به خاک میهن خویش بازگشتهاند. با این حال هنوز مشکلات بسیاری باقی مانده ولی بسی امید است تا شاهد آیندهای روشن برای این سرزمین باشیم. در طی سالهای اخیر ایران و ارمنستان از رابطۀ دوستانه و نزدیکی برخوردار بودهاند و کمپانیهای ایرانی بسیاری هماکنون با ارمنستان تجارت میکنند.
خصوصیات:
مساحت: ۲۹۸۰۰ کیلومتر مربع. جمعیت: ۳۳۲۶۴۴۸ (آمار ۲۰۰۳).
پراکندگی جمعیت: ۹۵٪ ارمنی، ۲٪ روسی، ۲٪ کردهای یزدی، ۱٪ اقوام دیگر.
پایتخت: یروان.
مذهب: ۹۴٪ ارتدکس ارمنی، ۴٪ مسیحیان دیگر و ۲٪ زرتشتی و اقوام معتقد به پرستش ارواح و جادوگری.
موارد دعا:
رشد کلیسا
قبل از استقلال ارمنستان، نفوذ شوروی کمونیست در این کشور بهنحوی بود که تنها عدۀ قلیلی از مردم به کلیسا میرفتند. اما بعد از سقوط کمونیسم، در عرض چند سال تعداد مسیحیان پروتستان از ۲۰۰۰ نفر به ۵۰۰۰۰ نفر افزایش یافت و جلسات کلیسایی و گردهمآییهای مسیحی بسیاری در سراسر ارمنستان برگزار میشود که هزاران نفر در آن شرکت میکنند. برای ادامۀ بیداری روحانی و رشد این کلیساها دعا کنید.
مشکلات اقتصادی
چنانکه گفته شد در نتیجۀ زمین لرزۀ سال ۱۹۸۸ و کشمکشهای ناحیۀ ناگورنو- قرباغ، بسیاری از مردم ارمنستان در فقر و فشار اقتصادی سنگینی بسر میبرند. خانوادههای بسیاری در تنگنای مالی شدید هستند و هنوز در کانتینرهای فلزی زندگی میکنند و قادر به تهیۀ مسکن نمیباشند. برای رفع مشکلات اقتصادی مردم و نیازهای روزانۀ آنها دعا کنید.
«دینداری پاک و بیلکه در نظر پدر ما خدا، آن است که یتیمان و بیوهزنان را بهوقت مصیبت دستگیری کنیم و خود را از آلایش این دنیا دور بداریم» (یعقوب ۱:۲۷).
مبشران ارمنی
با وجود فقر شدید حاکم بر این کشور، نه تنها در سالهای اخیر کلیساهای بسیاری در ارمنستان تأسیس شده است بلکه مبشرین ارمنی پیام انجیل را در خارج از کشور خود و بهخصوص به جمهوریهای شوروی سابق نیز میرسانند. برای خدمت این مبشرین دعا کنید. کشوری که خود ۷۰ سال در اسارت کمونیسم بسر برده، میداند که اکنون زمان آن رسیده که پیام خوش انجیل را به همه جا برساند. دعا کنید که خداوند راه مردان و زنان ارمنی را که برای این کار غیورند باز کند تا در این مأموریت با شهامت و اقتدار پیش روند.
سهم ایرانیان مسیحی
اگر به واقع گریگور قدیس ایرانی بوده، میتوان نتیجه گرفت که ایرانیان جزو اولین گروه مبشران به ارمنستان بودهاند. باشد که ما ایرانیان امروز نیز به پیروی از این مرد خدا وسیلهای باشیم برای بیداری روحانی در بین ارامنهای که با مژدۀ نجاتبخش انجیل آشنایی ندارند.
منابع استفاده شده:
www.wordiq.com
www.hayastan.com